Bytów: Zamek
lokalizacja | |
Od 1329 roku ziemia bytowska stała się częścią państwa zakonnego. Tą masywną budowlę Krzyżacy wznieśli na przełomie XIV i XV wieku. Powstał w ten sposób jeden z najokazalszych gotyckich zamków na Pomorzu. Choć po licznych przebudowach i rekonstrukcjach, jest dziś wizytówką i dumą miasta. Mieści się w nim Muzeum Zachodnio - Kaszubskie
ZAMEK W BYTOWIE
Atrakcją Bytowa jest kamienno - ceglany zamek wybudowany przez Krzyżaków na przełomie XIV - XV wieku. Górujacy nad lokowanym w 1346 miastem, wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach 70 x 49 m był ostatnią warowną budowlą zakonną wzniesioną w tej części Europy. Mury kurtynowe otaczające dziedziniec spięto w narożach basztami: Polną, Różaną, Młyńską i czworokątną Wieżą Prochową. Przy północnym murze kurtynowym wybudowano wielofunkcyjny budynek - Dom Zakonny. Podejścia do zamku od wstrony wschodniej broniły: przedzamcze, fosa, most zwodzony oraz Wieża Bramna. W średniowieczu zamek pełnił m.in. funkcje strażnicy granicznej, siedziby administracji krzyżackiej oraz zajazdu dla rycerstwa podróżującego z Zachodniej Europy do stolicy państwa zakonnego w Malborku.
W czasie wojny trzynastoletniej (1454 - 1466), zamek wraz z ziemią bytowską przeszedł w ręce książąt zachodniopomorskich. Okres książęcy w dziejach zamku trwał do śmierci ostatniego męskiego potomka Gryfitów - Bogusława XIV w 1637 roku. W XVI wieku zamek przekształcono w letnią rezydencję książąt. Rozbudowa zamku o skrzydło południowe (Dom Książęcy) i zachodnie (Kancelaria Książęca) oraz rozbudowa części skrzydła wschodniego (Dom Wdów) nadała gotyckiej twierdzy renesansowy charakter.
Po śmierci Bogusława XIV ziemia bytowska została na okres niemal dwudziestu lat włączona do Korony, a władzę w imieniu króla polskiego sprawowali starostowie: Stanisław Koniecpolski i Jakub Wejher.
W 1657 roku na mocy traktatów welawsko - bydgoskich ziemia bytowsko - lęborska przeszła w ręce elektora brandenburskiego, w zamian za pomoc w wojnie ze Szwecją (1655 - 1660). Zamek, folwark zamkowy i miasto, zniszczone przez stacjonujące tu wcześniej wojska szwedzkie, przejęli Brandenburczycy. Mimo wysiłków nie udało się już nigdy przywrócić dawnej świetności budowlom zamkowym. W drugiej połowie XVII wieku dobudowano jeszcze przy wschodnim murze kurtynowym budynek na potrzeby urzędu podatkowego i sądu, ale w XVIII wieku trzeba było rozebrać zniszczoną Kancelarię Książęcą i Wieżę Bramną oraz usypać groblę rezygnując w ten sposób z mostu nad fosą.
Rozpoczęty przez Niemców remont w latach trzydziestych XX wieku miał na celu adaptacje budowli zamkowych na ośrodek
szkoleniowy dla młodzieży i schronisko. Efektem podjątych wówczas prac była m.in. odbudowa zniszczonej przez Szwedów Wieży Prochowej, przebudowa Wieży Bramnej, rekonstrukcja sklepień w Domu Zakonnym, a także częściowy remont skrzydła wschodniego i południowego. Prowadzone z rozmachem prace adaptacyjno - remontowe przerwał wybuch II wojny światowej (1939).
W marcu 1945 roku ziemia bytowska po niemal trzystu latach panowania margrabiów brandenburskich, królów pruskich i cesarzy niemieckich powróciła do Polski. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku podjęto prace adaptacyjno - remontowe, których celem było dostosowanie trzech skrzydeł zamkowych do nowych funkcji. W 1974 roku zakończono prace w skrzydle wschodnim, które przeznaczono na siedzibę biblioteki. W 1980 roku oddano do użytku skrzydło południowe, gdzie mieści sie hotel i restauracja. Pod koniec 1991 roku zakończono prace adaptacyjno - remontowe w najstarszej, gotyckiej części zamku (Dom Zakonny). Dziś trzy budowle skrzydła północnego: Baszta Młyńska, Dom Zakonny i Wież Prochowa, tworzą zamkowy zespół, który jest siedzibą Muzeum Zachodnio - Kaszubskiego w Bytowie.
Zamek pełni obecnie szereg ważnych społecznie funkcji. Jest miejscem wielu wydarzeń artystycznych, wystaw, festynów folklorystycznych, turniejów ryserskich, konferencji naukowych, koncertów kameralnych, spotkań oficjalnych i towarzyskich. Jest licznie odwiedzany przez krajowych i zagranicznych turystów. Do dyspozycji gości są zlokalizowane w zamku instytucje
upowszechniania kultury (biblioteki, muzeum), biuro informacji turystycznej oraz hotel i restauracja.
